Tagarchief: Aantal.als

Voetbalcompetities



Je hoeft niet per se van voetballen te houden om dit artikel te kunnen waarderen.
Ik kreeg van Nico van der Meer een mooi Excel-systeem toegestuurd, dat hij graag met anderen wil delen: het verwerken van voetbaluitslagen tot overzichten en standen, inclusief consequenties voor nacompetities, Champions League etcetera.

In eerste instantie dacht ik: deze sheet bevat wel veel formules, daar zullen we snel wat fouten of mogelijke problemen uit kunnen halen.
Maar niets was minder waar; dus ik geef de werkmap door met maar een paar kleine aanpassingen (verbeteringen?).

Met het systeem van Nico kun je de hele competitie 2018-2019 plezier hebben; alles is al voorbereid, inclusief speeldata en zelfs tijden!
Maar, zoals uit het plaatje hierboven mag blijken, zijn dit soort competities behoorlijk onderhevig aan wijzigingen, dus voor volgend jaar zul je wel weer flink wat aanpassingen moeten doen.

Hieronder zal ik de werking van het systeem kort toelichten en ook een handreiking geven over de aanpassingen voor een volgende competitie-ronde.
Uiteraard zal ik ook de meest gebruikte Excel-functies en de gebruikte VBA-routines toelichten.

Voetbal-competitie

Voordat er zo’n mooi overzicht ontstaat moet er natuurlijk wat voorwerk verricht worden.
In het tabblad Info van het Voorbeeldbestand heeft Nico al diverse aanwijzingen gegeven.

Het systeem omvat 3 competities, Ere-, Eerste – en Tweede Divisie (de EersteDivisie heeft nu de naam KeukenKampioen).
In het tabblad Data liggen de gegevens van de competitieronde en van de teams per divisie vast. Ook kan daar aangegeven worden of de beveiliging (ter voorkoming van het overschrijven van formules) wel of niet moet worden aangezet.

Het tabblad Speelschema bevat per divisie een overzicht van alle rondes en de wedstrijden die daarbinnen gespeeld moeten worden; dit alles inclusief de betreffende datum en tijd. Deze gegevens zijn op internet terug te vinden; via de hyperlink boven iedere divisie zijn de relevante zaken te benaderen.

Klik rechts op een Hyperlink en dan Hyperlink bewerken om te zien hoe deze opgebouwd is.

LET OP om een hyperlink te bekijken moet de beveiliging van het tabblad verwijderd zijn. Dit kan via rechtsklikken op de tab onderaan of door in het tabblad Data aan te geven dat alle beveiligingen verwijderd moeten worden.

Wilt u met dit systeem de resultaten van een competitie volgen dan moeten op dit tabblad Speelschema de uitslagen handmatig ingevoerd worden (voor de Eredivisie in de kolommen C en D).

Resultaten en stand Eredivisie

In het tabblad Eredivisie van het Voorbeeldbestand worden de ingevulde wedstrijdresultaten automatisch verwerkt.

In cel G6 wordt bijvoorbeeld het aantal doelpunten opgehaald voor de thuisclub van de wedstrijd PSV – AZ Alkmaar mbv de formule
=ALS(ISLEEG(VERT.ZOEKEN(TEKST($B6;)&” – ” & TEKST($G$5;);SchemaED;2;0)); “”;VERT.ZOEKEN(TEKST($B6;)&” – “&TEKST($G$5;);SchemaED;2;0))

Via Verticaal Zoeken wordt de wedstrijd (B6, dus PSV, tegen G5, dus AZ) opgezocht in het bereik met de naam SchemaED. De inhoud van de 2e kolom wordt als resultaat teruggegeven. De derde parameter (een 0, nul) geeft aan dat een exacte zoekactie naar de wedstrijdnaam moet worden uitgevoerd.
Als de zoekactie niets oplevert (er is nog niets ingevuld) dan komt er in dit schema ook niets te staan (de dubbele aanhalingstekens), anders wordt het resultaat van de zoekactie in de cel geplaatst.

NB1 de namen van de teams worden door een spatie, een min-teken en opnieuw een spatie van elkaar gescheiden. Bij de opvoer in Speelschema moet dit ook exact zo zijn gedaan.

NB2 Nico heeft de team-namen niet rechtstreeks aan elkaar gekoppeld, maar heeft de functie Tekst gebruikt. Waarschijnlijk om er zeker van te zijn dat Excel deze betreffende cellen zeker als tekst zal zien. Naar mijn idee overbodig.

De overige formules onder en naast het schema wijzen zichzelf.

Ook de standentabel wordt automatisch ingevuld.
Via Vergelijken wordt gekeken op welke positie het betreffende team in de vorige tabel staat en dan wordt via Index het gewenste aantal winst-punten opgehaald (uit en thuis opgeteld).

De formules in de overige kolommen zijn vergelijkbaar of ‘rechttoe-rechtaan’.

In kolom BW staat een code, die gebruikt wordt om de teams in de juiste volgorde te kunnen sorteren en de Plaats in de stand te bepalen.
Wanneer namelijk nieuwe resultaten worden toegevoegd in Speelschema, dan worden wel alle berekeningen direct uitgevoerd en ook de Plaats wordt bepaald, maar de volgorde in de standenlijst verandert niet. Wil je ook de volgorde juist hebben, klik dan op de knop Standen bijwerken. De betreffende VBA-routine (zie hierna) zal dan de sortering uitvoeren.

In cel BW6 staat de formule =WAARDE( TEKST(BS6;”000″)&TEKST(100+BT6;”000″)&TEKST(BU6;”000″)&TEKST(100-BN6;”00″)&TEKST(AANTAL.ALS($BM$6:$BM$23;”>=”&BM6);”00″))

Ook hier wordt de functie Tekst gebruikt; in dit geval om zeker te weten dat het betreffende getal altijd met exact hetzelfde aantal cijfers wordt weergegeven.
Met de functie Waarde wordt van de resulterende tekst weer een getal gemaakt.

Nico heeft in een opmerking bij Code netjes vermeld hoe de code is opgebouwd.

NB bij de Eredivisie zijn na 3 speelrondes al geen gelijke standen meer; bij de KK-divisie na 2 speelrondes nog wel.

In kolom BL wordt de plaats van het team in de stand bepaald: =RANG(BW6;$BW$6:$BW$23)
Met behulp van Voorwaardelijke opmaak krijgen bepaalde Plaatsen ook nog een kleurcode; dit is dus onafhankelijk van de sortering.

Overige divisies en nacompetitie

Bij de KK-divisie heeft Nico ook nog overzichten gemaakt ten behoeve van de bepaling van de periode-kampioenen. Zover ik nu heb kunnen zien heeft hij alle lastige afwijkingen en problemen daarmee uitstekend opgelost.

Wat de nacompetitie betreft: de maker van het systeem is nog niet helemaal zeker over de juistheid daarvan.

“De nacompetitie is voor mij nog experimenteel gezien de complexe regels.
Ik had niet verwacht, dat ik tot iets zou kunnen komen, maar al werkende daaraan ontstond er toch iets”.

Nieuwe competitieronde

Wilt u dit systeem ook een volgend seizoen gebruiken, dat moet er nogal wat aangepast worden:

  1. in het tabblad Data van het Voorbeeldbestand het seizoen aanpassen
  2. ook in Data de teams in de drie divisies aanpassen (hoeven niet per se gesorteerd te zijn)
  3. op het tabblad Data de teams van de Eredivisie selecteren en Ctrl-C (kopiëren) drukken; in het tabblad Eredivisie op de cel BM6 rechts klikken en Plakken speciaal/Waarden kiezen
  4. dezelfde werkwijze hanteren voor de teams van de eerste en tweede divisie
    LET OP bij de eerste divisie moeten de teams vijf keer geplakt worden.
  5. in het tabblad Speelschema alle uitslagen wissen en de wedstrijden die gespeeld zullen gaan worden overschrijven.
    LET OP zorg dat de namen van de clubs exact gelijk zijn aan die in het tabblad Data en dat de 2 ploegen gescheiden worden door een spatie, min-teken en nog een spatie

VBA

Met behulp van de knoppen Standen bijwerken worden bijbehorende VBA-routines uitgevoerd.
Voor de Eredivisie ziet die er als volgt uit:
Het bereik met de naam StandEredivisie wordt gesorteerd op kolom BW  en wel in Aflopende volgorde (grootste getal eerst) en het bereik heeft geen Kop.

Alle andere sorteringen gaan op dezelfde manier. Bij de KK-divisie worden 5 sorteringen achter elkaar uitgevoerd; dus voor alle schema’s van het betreffende tabblad.

In het Excel-object ThisWorkbook staat de volgende routine:

De For-Next-loop loopt alle tabbladen langs en afhankelijk van de inhoud van de cel met de naam BevJN (deze staat in het tabblad Data) wordt de beveiliging aan of uit gezet (zonder wachtwoord).

Application.ScreenUpdating zorgt er voor, dat het scherm niet gaat ‘flikkeren’ bij het selecteren van een tabblad.


Wil je op de hoogte gebracht worden, wanneer er weer een nieuw item aan Tips & trucs is toegevoegd:

Unieke waarden



Er bestaan nogal wat situaties, waarbij je wilt weten of items allemaal verschillend zijn of niet.
En, als ze niet allemaal verschillend zijn, welke unieke exemplaren komen er dan voor?

In Excel kennen we een dergelijk probleem ook: welke unieke waarden komen er in een rij of kolom voor?

Deze keer zullen we enkele methoden de revue laten passeren; van simpele tot complexe, van opmaak tot selectie.

Voorwaardelijke opmaak

In het Voorbeeldbestand heb ik op het tabblad Data1 een tabel opgenomen met in de kolommen oa de afdelingen en het soort bedrag.

Alle cellen in die kolommen hebben een voorwaardelijke opmaak gekregen:

  1. selecteer cel C3
  2. kies in de menutab Start in het blok Stijlen de optie Voorwaardelijke opmaak
  3. klik op de optie Nieuwe regel
  4. in het vervolgscherm kiezen we als Type: Een formule gebruiken
  5. en de formule wordt:
    =AANTAL.ALS(C$3:C3;C3)=1
    ofwel: als in het bereik C$3:C3 de waarde uit cel C3 1 keer voor komt mag de cel een opmaak krijgen.
    Dat is natuurlijk altijd waar!
    Maar wat gebeurt er als we deze voorwaardelijke opmaak ook ‘loslaten’ op een cel lager? Excel interpreteert de formule dan als =AANTAL.ALS(C$3:C4;C4)=1 en kijkt of de waarde uit C4 slechts 1 keer voor komt in het bereik C$3:C4.
    Ook wanneer deze formule in kolom D wordt toegepast is de controle precies wat we zoeken.
    NB om de formule ook in andere kolommen te kunnen gebruiken is alleen de 3 absoluut gemaakt als begin van het bereik (vandaar het $-teken vóór de 3) en is niet het meer voor de hand liggende $C$3 gebruikt.
  6. voeg nog de gewenste opmaak toe (hier is voor een licht-groene opvulling van de cel gekozen)
  7. klik op OK
  8. zorg dat de opmaak op alle relevante cellen van kolom C en D wordt toegepast:
    * kies in de menutab Start in het blok Stijlen de optie Voorwaardelijke opmaak
    klik op de optie Regels beheren
    * vul bij Van Toepassing op het gewenste bereik in (in dit geval $C$3:$D$32)

NB1 het overzicht is een Excel-tabel. Daarom zal Excel, wanneer er een regel aan wordt toegevoegd, ook de Voorwaardelijke opmaak direct meenemen; het bereik wordt automatisch aangepast.

NB2 welke unieke waarden er in een tabel-kolom zitten ziet u ook direct door op het ‘vinkje’ achter een kolomkop te klikken.

NB3 het vorige ‘recept’ kan met 1 stap ingekort worden: selecteer in de eerste stap niet één cel, maar het totale bereik waar de opmaak voor moet gelden; stap 8 kan dan vervallen.

Via draaitabel

De vorige oplossing was een optische methode om unieke waarden te vinden; bij een grote tabel niet echt handig.

Het maken van een draaitabel is echter een simpele en doeltreffende manier om snel de unieke waarden in een kolom te vinden:

  1. selecteer een cel in de tabel met gegevens, bijvoorbeeld B2
  2. kies in de menutab Invoegen in het blok Tabellen de optie Draaitabel
  3. in het vervolgscherm is alles al goed ingevuld; de bron voor de draaitabel is de totale Excel-tabel (met de naam tblData1)
  4. klik OK
  5. sleep het veld Afd naar de Rijlabels en daar zijn alle unieke afdelingsnamen!
  6. hetzelfde kunt ook doen voor de Soort, maar u kunt beter de vorige draaitabel uitbreiden: sleep Soort naar Kolomlabels.
    Sleep ook nog Bedrag naar het Waarde-gebied en u hebt meteen een overzicht van de verdeling van de bedragen naar afdeling en soort!

    Zie ook het tabblad Data1 in het Voorbeeldbestand.

Even een uitstapje: wilt u weten wat het totaal van Srt1 is dan kunt u ook de volgende formule gebruiken: =SOM.ALS(tblData1[Soort];”Srt1″;tblData1[Bedrag]) maar beter is het volgende:

  1. plaats in een bepaalde cel de waarde Srt1, bijvoorbeeld in G14 (zie het tabblad Data1 in het Voorbeeldbestand)
  2. in de cel daarnaast gaan we een formule opbouwen:
    tik in =som.als(
  3. wijs met de cursor de bovenkant van de kolom Afd aan (de cursor wordt dan een zwarte pijl naar beneden) en klik.
    De formule wordt dan aangevuld met tblData1[Soort] ofwel alle cellen in de kolom Soort van de Excel-tabel tblData1.
  4. tik in ; (de punt-komma) en klik op cel G14 en plaats weer een ;
  5. als laatste voegen we de kolom Bedrag toe, die onder voorwaarden gesommeerd moet worden; dat gaat op dezelfde manier als in stap 3.
  6. nog een haakje sluiten en Enter

Door in G14 een andere soort in te typen, krijgt u daarvan het totaal.

Maar wat als er aan 2 (of meer voorwaarden moet worden voldaan?

U moet dan de functie SOMMEN.ALS gebruiken.
Deze werkt net iets anders: eerst geeft u het bereik op, waarvan u de som wilt bepalen, dan het eerste criterium-bereik met daarachter het criterium zelf, daarna een nieuw criterium-bereik met criterium etc.

Gegevensvalidatie

Maar in G14 kunnen nu willekeurige teksten worden ingevoerd. Dat is natuurlijk niet de bedoeling; we willen alleen bestaande soorten kunnen opgeven.

Dit gaat eenvoudig met gegevens-validatie:

  1. plaats de cursor in de cel die u wilt valideren (bijvoorbeeld cel G19 zoals in het tabblad Data1)
  2. kies in de menutab Gegevens in het blok Hulpmiddelen voor gegevens de optie Gegevensvalidatie
  3. kies bij Toestaan: de optie Lijst
  4. en bij Bron: kiest u de kolom Soort uit de Excel-tabel op de manier zoals hierboven aangegeven.
    NB Excel vertaalt de kolom direct naar daadwerkelijke cellen, maar als de tabel groter (of kleiner wordt) verandert dit bereik mee.
  5. klik op OK.

Oeps, het resultaat is niet helemaal wat we hoopten. In de keuzelijst staan alle voorkomens uit de kolom Soort, we willen natuurlijk alleen unieke waarden hebben!

Unieke waarden via filtering

Om een lijstje te maken van unieke waarden (maar u wilt geen draaitabel gebruiken) dan kent Excel nog een andere aanpak:

  1. kies in de menutab Gegevens in het blok Sorteren en filteren de optie Geavanceerd
  2. in het Uitgebreid filter kiezen we als Actie de optie Kopiëren naar andere locatie
  3. voor het Lijstbereik selecteert u alle gegevens uit de kolom Afd van de tabel, INCLUSIEF de kop
  4. bij Kopiëren naar vult u de cel in, waar de unieke waarden moeten komen (in het voorbeeld heeft deze cel de naam AfdKop gekregen)
  5. vergeet niet het vinkje te plaatsen bij Unieke records!

In het tabblad Data1 van het Voorbeeldbestand ziet u het resultaat van deze actie.

Ook voor de kolom Soort zijn de unieke waarden opgehaald.

NB1 Wat direct opvalt is dat er geen (automatische) sortering plaats vindt. De volgorde is gelijk aan de volgorde in de bron.

NB2 als er regels aan de bron-tabel worden toegevoegd dan moeten de ophaal-acties opnieuw worden uitgevoerd.
Excel ‘onthoudt’ de gegevens van de laatste actie. Dit is ook te zien in het overzicht Namen beheren in de menutab Formules.

LET OP1 de locatie, waar de unieke waarden moeten komen, moet op hetzelfde tabblad staan als waar de brongegevens zich bevinden.

LET OP2 vergeet niet om bij het Uitgebreid filter ook de kop van de kolom mee te nemen, anders krijgt u de eerste waarde dubbel. Dit is nergens in de Microsoft-documentatie terug te vinden!

Gegevensvalidatie

Op basis van deze unieke waarden kunnen nu makkelijk Gegevensvalidaties worden gemaakt.
Maar om het geheel dynamisch te houden (als er nieuwe unieke waarden bijkomen moet dit automatisch worden meegenomen bij de gegevensvalidatie) wordt als bron-lijst niet  een hard bereik genomen (bijvoorbeeld R3:R5).

Nee, we creëren een dynamisch bereik door een naam toe te voegen:

  1. kies in de menutab Formules in het blok Gedefinieerde namen de optie Naam definiëren
  2. vul een naam in (bijvoorbeeld AfdUniek)
  3. en plaats de formule
    =VERSCHUIVING(AfdKop;1;0;AANTALARG(Data1!$R:$R)-1)
    in het vak Verwijst naar.

Bij gegevensvalidatie (zie cel G20 in het tabblad Data1 van het Voorbeeldbestand) gebruikt u als Bron de naam AfdUniek (vergeet niet het =-teken daar voor te zetten!).

In de cellen G21 en H21 is op een vergelijkbare manier gegevensvalidatie toegepast, maar daarbij zijn als bron voor de verschuiving 2 simpele draaitabellen gebruikt.

LET OP worden er regels aan de oorspronkelijke tabel toegevoegd, vergeet dan niet de draaitabellen te vernieuwen anders bevatten de gegevensvalidaties niet de meest recente gegevens.


Wil je op de hoogte gebracht worden, wanneer er weer een nieuw item aan Tips & trucs is toegevoegd:

Verder zoeken



Zoeken in Excel blijft een belangrijke en veel gebruikte optie.
Ik heb daar dan ook al enkele keren een artikel met tips over geschreven.

Recent kreeg ik een opmerking op het artikel Alternatief voor Verticaal.zoeken:

Als er dubbele waarden of woorden in een reeks staan waar je de functie vergelijken op los laat dan is het resultaat de positie van de eerste waarde die hij vindt. Betekent dat dan dat je de functie vergelijken moet toepassen op een gegevensreeks met unieke waarden of tekens?

Mijn antwoord hield in, dat hij daar gelijk in had. En dat je dus altijd moet opletten met zoeken in Excel. En dat dit inspiratie was voor een artikel over het zoeken in niet-unieke gegevens.

Dus deze keer wat inspiratie voor uw speurwerk in Excel.

Basisgegevens

Uiteraard hebben we een voorbeeld nodig, waar we wat mee kunnen oefenen.
In het tabblad Data van het Voorbeeldbestand staat een overzicht van personen, die een betaling aan mij hebben gedaan. We hebben afgesproken, dat iedere werkdag iemand een bedrag stort (was het maar waar!).

Het overzicht begint op 1 september (cel C3. De dag van de week is via cel-opmaak zichtbaar gemaakt; druk Ctrl-1).
In de cel daaronder staat de formule:
=WERKDAG(C3;1)

Omdat de gegevens in een Excel-tabel staan (met de naam tblBetalingen) wordt deze formule automatisch in de rest van de kolom doorgevoerd; voeg maar eens een nieuwe persoon onderaan toe.

U ziet dat sommige personen 1 betaling hebben gedaan, anderen 2 en enkelen hebben er 3 gedaan.
Maar hoeveel heeft iedereen nu gestort en wanneer was de laatste betaling per persoon? Tijd voor nadere analyse.

Aantal-analyse

Allereerst moeten we een overzicht hebben wie er allemaal mee betalen:

  1. klik ergens in de tabel
  2. kies dan in de menutab Gegevens in het blok Sorteren en filteren de optie Geavanceerd
  3. in het vervolgscherm kunt u diverse zaken instellen:
    * we gaan niet filteren, maar kopiëren dus de 2e optie aanvinken
    * het Lijstbereik invullen; waar moeten de gegevens vandaan komen? Wijs met de muis de bovenrand van de eerste kolom aan tot de cursor verandert in een zwarte pijl naar beneden en klik dan
    * in het veld Kopiëren naar moet een verwijzing komen naar de eerste cel waar gegevens moeten worden weggeschreven
    * en als laatste aangeven dat we alleen unieke waarden willen overhouden
    * klik dan op OK

Er blijken tot nu toe 11 betalers te zijn; zie tabblad Ovz1 van het Voorbeeldbestand.

Het aantal betalingen per persoon is nu snel gevonden. In cel C3 staat de formule:
=AANTAL.ALS(tblBetalingen[Naam];B3)

Nog even naar beneden kopiëren, et voilà.

Twee personen hebben dus al 3 keer betaald, vier al 2 keer en 5 mensen nog maar 1 keer.

Bedrag-analyse

We gaan nu via Zoeken analyseren hoeveel iedereen heeft betaald (ja, ik weet het: mbv. een draaitabel is dat in een mum van tijd gebeurd!).

Zoals hierboven al opgemerkt kan Excel alleen maar naar unieke sleutels zoeken (dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Access, dat bij het zoeken naar Piet 2 verschillende records zou opleveren).

We moeten dus alle regels in Excel uniek maken; dat doen we door aan de namen een volgnummer te koppelen.
Aan de basistabel zijn daarom 2 hulpkolommen toegevoegd (zie tabblad Data in het Voorbeeldbestand):

  1. in kolom E (Hulp1) staat de formule
    =AANTAL.ALS(VERSCHUIVING(tblBetalingen[[#Kopteksten];[Naam]];1;0;RIJ()-RIJ(tblBetalingen[[#Kopteksten];[Naam]]));[@Naam])
    Turf het aantal keren, dat de Naam uit de betreffende rij voorkomt in het bereik dat door Verschuiving wordt bepaald.
    De Verschuiving is spannender:
    * het bereik begint in de cel waar de kop van de naam-kolom staat (klik bij het invullen van de formule op die cel en de verwijzing wordt automatisch gegenereerd)
    * maar start 1 regel lager
    * en 0 kolommen naar rechts of links
    * en de lengte van het bereik is gelijk aan de Rij waarin de formule staat minus de rij waar de kolomkop staat
    * in de eerste regel is het bereik dus maar 1 cel groot, in de tweede regel 2 cellen etc.
  2. in kolom F (Hulp2) staat:
    =[@Naam]&[@Hulp1]
    Ofwel: koppel de Naam uit de betreffende rij aan het volgnummer uit Hulp1

De gegevens in Hulp2 zijn nu altijd uniek, ook na uitbreiding van de tabel. Dus op die kolom kunnen we nu onze zoekacties uitvoeren. Aangezien Verticaal.zoeken niet ‘naar links’ kan zoeken gebruiken we de formule met de Index-Vergelijken-combinatie (zie het betreffende artikel daarover).

In het Voorbeeldbestand in het tabblad Ovz1 staat in cel D16 de formule
=ALS.FOUT(INDEX(tblBetalingen[Bedrag];VERGELIJKEN($B16&D$15;tblBetalingen[Hulp2];0));””)

Vergelijken zoekt in de Hulp2-kolom op welke plaats de combinatie van cel B16 en cel D15 (naam met volgnummer dus) staat. De nul geeft aan, dat we een exacte vergelijking willen uitvoeren.
Als we die plaats weten dan wordt met behulp van Index het bijbehorende Bedrag opgehaald.
Omdat de naam of de combinatie met het volgnummer niet hoeven voor te komen, zorgen we er voor dat, als de Index-formule een fout oplevert, er in de cel niets komt te staan (de dubbele aanhalingstekens).

LET OP in principe kan de formule uit D16 naar rechts en naar beneden gekopieerd worden. Doe dit niet door de vulgreep rechts onder van cel D16 te verslepen, maar gebruik de toets-combinaties Ctrl-C en Ctrl-V.

In kolom C nog even een Som-formule plaatsen en we weten hoeveel iedereen in totaal heeft betaald.

NB we zijn er hier van uit gegaan, dat er maximaal 5  betalingen per persoon plaats vinden. Klopt dit niet (meer) dan moeten er nog kolommen worden toegevoegd. Vergeet niet de Som-formule in kolom C aan te passen!

Datum-analyse

Op welke dagen zijn de betalingen verricht?

Op exact dezelfde manier als hiervoor halen we nu de Datum op in plaats van het Bedrag.
Deze keer plaatsen we in kolom C de Max-formule om de laatste betaaldatum per persoon te achterhalen.

Alternatieven zonder hulp-kolommen

Voor de liefhebbers staan in het tabblad Ovz2 van het Voorbeeldbestand nog 2 alternatieven, waarbij formules worden gebruikt die geen hulpkolommen nodig hebben.

In cel D3 wordt aan de hand van de naam in B3 en het volgnummer in D2 op de volgende manier het bijbehorende bedrag opgehaald:
={ALS.FOUT(
INDEX(tblBetalingen[Bedrag];
KLEINSTE(
(tblBetalingen[Naam]=$B3)*(RIJ(tblBetalingen[Naam]));
D$2 + AANTAL.ALS(tblBetalingen[Naam];”<>”&$B3)) –
RIJ(tblBetalingen[[#Kopteksten];[Naam]])
)
;””)}

Gebruik in de menutab Formules in het blok Formules controleren de optie Formules evalueren om te onderzoeken hoe de formule werkt.

NB Deze formule is ingevoerd door in plaats van op Enter op Ctrl-Shift-Enter te drukken, de zogenaamde CSE-methode.

Wil je de CSE-methode vermijden dan wordt de formule:
=ALS.FOUT(INDEX(tblBetalingen[Bedrag];INDEX(KLEINSTE((tblBetalingen[Naam]=$B9)*(RIJ(tblBetalingen[Naam]));D$2+AANTAL.ALS(tblBetalingen[Naam];”<>”&$B9))-RIJ(tblBetalingen[[#Kopteksten];[Naam]]);0));””)

Zie cel D9 in het tabblad Ovz2 van het Voorbeeldbestand.


Wil je op de hoogte gebracht worden, wanneer er weer een nieuw item aan Tips & trucs is toegevoegd:

 

 

Top-5; verschillende methodes



Het komt regelmatig voor, dat je een ranking wilt aanbrengen in je gegevens: welke producten verkopen het beste, in welke maanden hebben we het beste resultaat gehaald, bij welke productiestraten is het minste uitval.
In dit artikel zal ik diverse methoden de revue laten passeren, waarmee dat mogelijk is, met hun voor- en nadelen. Het maakt dan niet uit of het over de beste 3 gaat, de hoogste 5 scores of de slechtste 10.

Methode 1: easy does it!

Stel je hebt een overzicht van verkochte aantallen per maand en je wilt weten welke maand het beste is geweest?

Sorteer op Aantal en je bent klaar!

Voordeel: heel snel resultaat.

Deze methode kent echter een paar nadelen:

  1. je past op deze manier de bron-gegevens aan en dat druist in tegen regel 1 van goed Excel-gebruik.
  2. wijzigen de gegevens of komen er maanden bij, dan moet de sortering opnieuw worden doorgevoerd
  3. resultaten moeten ‘met de hand’ overgenomen worden in een rapportage

Methode 2:  maak een grafiek

In het tabblad Top5 van het Voorbeeldbestand zijn de gegevens uitgezet in een grafiek; ik heb als type een Spreidingsgrafiek gekozen, zodat de datums op een juiste tijdschaal op de as worden weergegeven en niet ‘gewoon’ achter elkaar (wijzig de laatste datum maar eens in 1-12-18).
Ga met de muis naar de hoogste waarde en Excel zal de onderliggende gegevens van het punt van de grafiek laten zien.

Voordeel: snel resultaat, waarbij goed is te zien waar de hoogste (of laagste) resultaten zitten, wat (globaal) de verschillen zijn en of er veel vergelijkbare resultaten zijn. In het voorbeeld zijn er zes  resultaten boven de 15 en nog drie anderen er vlak bij; of een top-3 (of top-5) hier veel zegt?

Nadeel: resultaten moeten ‘met de hand’ opgezocht en overgenomen worden in een rapportage.

NB wil je kijken wat er met de grafiek gebeurt als je andere brongegevens hebt, kopieer dan de cellen uit kolom D en plak ze ‘hard’ in kolom C (via Plakken speciaal/Waarden).
In de kolom Random worden door Excel telkens nieuwe data gegenereerd mbv de formule: =ASELECTTUSSEN(1;2000)/100 ofwel een willekurig getal tussen 1 en 2000 (inclusief grenzen) en deel dat door 100, zodat een getal tussen 1 en 20 (met maximaal 2 decimalen) ontstaat.

Methode 3: gebruik een Draaitabel

  1. selecteer een willekeurige cel in de brondata; deze zijn vastgelegd in de vorm van een Excel-tabel met de naam tblData. Hoe dat moet en wat de voordelen zijn: kijk op 10 voordelen van tabellen en Tabellen (deel 2).
  2. kies in de menutab Invoegen in het blok Tabellen de optie Draaitabel en klik op het tussenscherm op OK.
  3. sleep in Lijst met draaitabelvelden het veld Maand naar Rijlabels en het veld Aantal naar het Waardegebied
  4. klik rechts op één van de getallen in de tweede kolom en kies de optie Sorteren en dan Sorteren van hoog naar laag
  5. bijna klaar; Excel laat nu nog alle maanden zien, maar we willen alleen maar de beste 5 resultaten: klik rechts op één van de maanden, kies Filteren en dan de optie Top-tien.
    Zorg dat in het tweede veld in plaats van de standaard 10 een 5 komt, de rest is OK.

Bekijk het resultaat in het tabblad Top5 van het Voorbeeldbestand.

Voordeel: de resultaat-tabel kan zo in een standaard-rapportage worden overgenomen.

Nadeel: wijzigen de gegevens of komen er nieuwe maanden bij? Vergeet niet de draaitabel te Vernieuwen (door ergens in de tabel rechts te klikken).

NB1 doordat de gegevens in een Excel-tabel zijn vastgelegd, ‘weet’ Excel wanneer er nieuwe regels zijn toegevoegd, dus de bron van de draaitabel hoeft niet meer aangepast te worden.

NB2 het Top-10-filter kan ook ingesteld worden door op het blokje achter Maand te klikken. De Top-10 vindt u dan onder Waardefilters.

NB3 wilt u niet de 5 bovenste gegevens maar de onderste, wijzig dan Top in Onder.

Optie 2 van het Top-10-filter

Dit Top-10-filter kent nog 2 andere opties. Wanneer u in plaats van Items kiest voor Procent dan zal Excel die maanden laten zien, die er samen voor zorgen, dat het ingestelde percentage minimaal wordt bereikt.

20% van 239,72 (het totaal Aantal uit het tabblad Top5 van het Voorbeeldbestand) is 47,944, dus aug-17 is nog nodig om dit Totaal te bereiken.

Optie 3 van het Top-10-filter

De derde mogelijkheid is om een harde grens meet te geven; in dit voorbeeld willen we die maanden zien die samen minimaal 100 opleveren.

Methode 4: gebruik de functie GROOTSTE

De functie GROOTSTE kent 2 parameters:
* de Matrix (bereik), waarin het grootste getal moet worden gezocht
* K,  het volgnummer; wil je de grootste waarde dan is K=1, wil je de één na grootste dan is K=2 etc.

Dus de formule in cel K5
=GROOTSTE(tblData[Aantal];I5)
haalt uit de kolom Aantal van de tabel tblData het grootste getal op (cel I5 is gelijk aan 1).

Deze formule is naar beneden gekopieerd; zie het tabblad Top5 in het Voorbeeldbestand.

Nu moet nog kolom J met de bijbehorende maand gevuld worden. In cel J5 staat daartoe de volgende formule:
=INDEX(tblData[Maand];VERGELIJKEN(K5;tblData[Aantal];0))
De functie Index zoekt in de kolom Maand van de tabel tblData die rij op, die overeenkomt met het resultaat van de functie Vergelijken; deze functie beoordeelt op welke positie de inhoud van cel K5 staat in de kolom Aantal van de tabel tblData. De 0 geeft aan dat er een exacte match moet zijn (zie ook Alternatief voor vert.zoeken en Zoeken: Index en Vergelijken).

Voordelen: de resultaat-tabel kan zo in een standaard-rapportage worden overgenomen en de tabel past zich automatisch aan aan wijzigingen in de brongegevens en hoeft dus niet vernieuwd te worden zoals bij een draaitabel.

Nadelen: ‘ingewikkelde’ formules nodig en methode werkt niet altijd goed als getallen in de kolom Aantal gelijk  zijn.

NB1 de resultaten van de GROOTSTE-tabel kunnen toegevoegd worden aan de grafiek.

NB2 wilt u niet de top-gegevens achterhalen maar de onderste, gebruik dan de functie KLEINSTE.

Methode 4: gebruik de functie GROOTSTE (bis)

Op het tabblad Top5_2 van het Voorbeeldbestand staat een nieuw databestand, waarin ook dubbele aantallen voorkomen.

Maken we hierop een draaitabel met een Top-5, dan lost Excel het probleem voor ons simpel op: hij maakt automatisch een Top-6!

 

Er is natuurlijk wel een oplossing om het tweede nadeel van de vorige methode op te vangen.
Het opzoeken van het grootste aantal (en de één na grootste etc) is ook hier niet het probleem (zie kolom J), maar wel het opzoeken van de daarbij behorende maand (het Aantal 16 kan horen bij jun-16, okt-16 en jun-17).

Ieder resultaat van de functie GROOTSTE krijgt in kolom K een SubNr mee. In cel K4 staat daartoe de formule:
=AANTAL.ALS($J$4:J4;J4)
Hiermee wordt het aantal keren geturfd, dat de waarde van cel J4 (de laatste parameter) voorkomt in het bereik $J$4:J4. Tsja, dat is natuurlijk altijd 1!
Maar wat gebeurt er als we de formule naar beneden kopiëren? In cel K5 komt dan automatisch =AANTAL.ALS($J$4:J5;J5): er wordt gekeken hoe vaak J5 voorkomt in het bereik van J4 tot en met J5! Op deze manier krijgen dubbelen ieder een  eigen volgnummer.

Het opzoeken van de corresponderende maand is een uitdaging. In cel L4 staat de formule:
={INDIRECT(“B”&KLEINSTE(((tblData2[Aantal]=J4)*RIJ(tblData2[Aantal]))+((tblData2[Aantal]<>J4)*10^8);K4))}

OEPS! Met dank aan Chandoo heb ik dit alternatief gevonden. Probeer de formule te begrijpen door in de menutab Formules in het blok Formules controleren de optie Formules evalueren te kiezen:

  1. Eerst zoeken we alle aantallen, die  gelijk zijn aan J4 (tblData2[Aantal]=J4); dit levert een reeks op met Waar en Onwaar
  2. deze reeks vermenigvuldigen we met de overeenkomende rijnummers (*RIJ(tblData2[Aantal])), waardoor we een reeks overhouden met rijnummers, waarin J4 voorkomt, en nullen
  3. als J4 NIET in een rij voorkomt, dan tellen we daar een groot getal (1 met 8 nullen) bij op (+((tblData2[Aantal]<>J4)*10^8))
  4. dan nemen we de kleinste (of één na kleinste etc.; afhankelijk van K4) van die reeks (KLEINSTE)
  5. als laatste wordt met INDEX de waarde in die rij in kolom B opgehaald.

Komt u er niet uit? Neem contact op met G-Info.

LET OP de formule in L4 is ingevoerd door op Ctrl-Shift-Enter te drukken (CSE-methode); het is een zogenaamde matrix- of array-formule. De formule kan we gewoon naar beneden gekopieerd worden.
Zie voor meer uitleg over de gehanteerde methode het artikel SOMPRODUCT: meer dan SOM en PRODUCT. Ook de voorbeelden uit de werkmap, die Ton Spies mij toestuurde, kunnen hiervoor gebruikt worden.

Voordelen: de resultaat-tabel kan zo in een standaard-rapportage worden overgenomen en de tabel past zich automatisch aan aan wijzigingen in de brongegevens en hoeft dus niet vernieuwd te worden zoals bij een draaitabel.

Nadeel: zeer ‘interessante’ formules zijn nodig.


Wil je op de hoogte gebracht worden, wanneer er weer een nieuw item aan Tips & trucs is toegevoegd:

 

 

Van rijen naar kolommen, deel 2

Excel AccessIn mijn vorige artikel (Van rijen naar kolommen) heb ik oplossingen aangedragen voor het ‘verplaatsen’ van gegevens van rijen/records naar kolommen/velden; een oplossing in Excel én eentje in Access.
Voor mijn Access-oplossing had ik het gevoel, dat het slimmer/handiger zou moeten kunnen, maar tot nu heb ik nog geen alternatief mogen ontvangen.

Wel heb ik zelf voor de Excel-routine een betere oplossing bedacht; die wil ik jullie niet onthouden.

Probleem

Iemand had mij het volgende gevraagd:

“Ik heb een bestand met leningnummers. Daar staan ook polisnummers en poliswaarden in, maar ze staan per lening onder elkaar; Rijen1ik wil voor iedere lening 1 regel met daarachter alle polisgegevens.”

Een voorbeeldje zie je hiernaast; de bedoeling is dat alle polissen en bijbehorende waardes van leningnummer 1 achter dit leningnummer komen, voor 2 idem etc.
Niet alle leningen hebben evenveel polissen.

Excel

Bij mijn vorige oplossing (zie Van rijen naar kolommen en het  Voorbeeldbestand 1) had ik enkele tussenstappen nodig om tot het juiste resultaat te komen. Ik realiseerde me later dat het makkelijker en eleganter zou moeten kunnen.

Het bovenstaande probleem is eigenlijk terug te brengen tot de vraag: als we in een bepaalde rij kijken, kunnen we dan achterhalen wat het volgnummer is van de polis bij het betreffende leningnummer?

Rijen1In het Voorbeeldbestand 2 heb ik daartoe in het tabblad Basis een nieuwe kolom (E) toegevoegd. In de eerste regel komt de formule:
=AANTAL.ALS($B$3:B3;B3)
Ik moet toegeven: dat ziet er wel wat vreemd uit. We turven daar hoe vaak de inhoud van B3 (achter de punt-komma) voorkomt in het bereik B3:B3 (voor de punt-komma). Dat is natuurlijk 1 keer.
Maar wanneer we deze formule naar beneden kopiëren, zien we het nut hiervan (dankzij het absoluut maken van de eerste B3 met behulp van de $-tekens). In E4 komt dan de formule
=AANTAL.ALS($B$3:B4;B4)
Hoe vaak komt de waarde uit B4 voor in het bereik B3:B4. Dit is precies wat we wilden weten: zo krijgt ieder polisnummer een volgnummer per lening zonder dat we het bestand hoeven te sorteren.

De gegevens (inclusief kolom E) gebruiken we als basis voor een draaitabel:

  1. zet de cursor ‘ergens’ in het gegevensblok, bijvoorbeeld cel B3
  2. Rijen2kies in de menutab Invoegen in het blok Tabellen de optie Draaitabel
  3. Excel heeft het hele blok gegevens dan geselecteerd (in dit geval B2:E21); het enige wat we hoeven doen is op OK te klikken
  4. in een nieuw tabblad komt de lay-out van de draaitabel. Rijen3Rechts kunnen we de inhoud aanpassen: sleep LenNr naar de Rijlabels, VolgNr naar de Kolomlabels en PolisNr en Waarde naar het Waardegebied.
  5. Nog wat aanpassingen (verwijder de rij- en kolomtotalen) en het gewenste resultaat is klaar.

In het Voorbeeldbestand 2 in het tabblad Ovz is dit resultaat terug te vinden, inclusief een vergelijking met de Access-uitkomst.

De ‘moderne’ standaard-lay-out van een draaitabel is niet altijd even duidelijk (wat doen die kopjes Kolom- en Rijlabels daar?).
In het tabblad Ovz2 staat dezelfde draaitabel maar met een andere indeling:

  1. zet de cursor ergens in de draaitabel
  2. kies in de menutab Hulpmiddelen voor draaitabellen het tabblad Ontwerpen
  3. binnen Rapportindeling kiezen we dan Tabelweergave
  4. nog wat kleurtjes en lijnen et voilà:

Rijen4

Cadeau

Los van de inhoud van dit artikel: ik kwam pas op de site www.myonlinetraininghub.com terecht. Daar is een e-book met Tips & Tricks te downloaden.
Altijd interessant en het mag verder verspreid worden, dus bij deze: Excel_Tips&Tricks_e-BookV1.1


Wil je op de hoogte gebracht worden, wanneer er weer een nieuw item aan Tips & trucs is toegevoegd: